و بگويد : اگر مردم از چنين عمل بزرگ يا ترس و گريهء بسيار تو آگاه شوند در برابرت تعظيم خواهند كرد و در ميان مردم كسى نيست كه بر اين كارها قادر باشد ؛ پس چگونه آن را پنهان مىكنى و راضى مىشوى كه مردم از مقام و منزلت تو بىخبر بمانند ، و قدرت تو را نشناسند و از تأسى جستن به تو محروم شوند ؟ در چنين موردى سزاوار است كه انسان ثابت قدم بماند و در برابر بزرگى عمل خويش از بزرگى نعمتهاى بهشت و دوام هميشگى آن ياد كند و به ياد آورد كه اگر كسى در عبادت خود از بندگان خدا پاداش بخواهد ، خدا سخت بر او خشمگين خواهد شد ؛ و بداند كه اظهار كردن عمل براى ديگران موجب محبّت در نزد ديگران و سقوط در پيشگاه خدا و هدر رفتن عمل بزرگ او مىشود . پس بگويد : چگونه اين عمل را با ستايش مردم معاوضه و معامله كنم در حالى كه روزى و عمرم در دست آنها نيست ؟ و اين مطلب را ملازم قلب خود قرار دهد و نبايد مأيوس شود و بگويد : تنها كسانى قادر بر اخلاص در عمل هستند كه در ايمان قوى باشند ؛ اما كسانى كه عمل را به ريا در مىآميزند نمىتوانند به اخلاص برسند در نتيجه براى دستيابى به اخلاص ، تلاش نكند ، زيرا كسى كه عمل عبادى را با ريا در مىآميزد به اخلاص محتاج‌تر از پرهيزگار است ، چون اگر اعمال مستحبّى پرهيزگار تباه شود واجباتش بىنقص نخواهد بود و محتاج است كه واجبات را با مستحبّات جبران كند و اگر مستحبّاتش از ريا سالم نباشد او را بر واجبات مؤاخذه مىكنند و هلاك مىشود . بنابراين او به اخلاص محتاج‌تر است . تميم دارى از پيامبر ( ص ) روايت كرده كه فرمود : « بنده در روز قيامت محاسبه مىشود . پس اگر واجباتش ناقص باشد گفته شود : بنگريد آيا عمل مستحبى دارد . اگر داشته باشد واجباتش به آن كامل مىشود و گرنه دو طرف او را گرفته و به دوزخ مىاندازند » . « 131 » پس شخصى كه عمل را با ريا درآميخته روز قيامت

--> ( 131 ) اين حديث را ابو داود ، در ( سنن ) ، ج 1 ، ص 200 ، و ابن ماجه ، به شمارهء 1425 ، با اختلافى اندك روايت كرده‌اند .